تحلیل اقلیم خرد (Microclimate) در پروژههای معماری: ابزارها و روشهای اندازهگیری
در بسیاری از پایاننامهها و پروژههای معماری، تحلیل اقلیم به چند جمله درباره «جهت باد غالب»، «میانگین دمای سالانه» یا «زاویه تابش» محدود میشود؛ در حالیکه تجربه واقعی کاربر در فضا—بهخصوص در فضاهای نیمهباز و باز—بیشتر تحت تأثیر اقلیم خرد (Microclimate) است: همان شرایط محلی و نزدیک به سطح زمین که میتواند در فاصله چند ده متر، کاملاً متفاوت باشد. یک میدان شهری ممکن است در ظهر تابستان غیرقابل تحمل باشد، اما چند متر آنطرفتر زیر سایه درختان یا کنار یک جبهه ساختمانی، شرایط قابل قبول شود. همین تفاوتهای کوچک است که کیفیت طراحی را بالا یا پایین میبرد.
اقلیم خرد دقیقاً همان جایی است که پروژههای معماری میتوانند از «کلیگویی» فاصله بگیرند و به تحلیل قابل دفاع برسند. اگر بتوانید نشان دهید چگونه فرم، تودهگذاری، ارتفاع، مصالح، سایهاندازی، و جریان باد در سایت شما روی آسایش حرارتی اثر میگذارند، پایاننامهتان هم تخصصیتر میشود، هم به طراحی وصل میشود، و هم برای داور قانعکنندهتر خواهد بود.
این مقاله یک راهنمای پایاننامهمحور و عمیق است برای اینکه تحلیل Microclimate را به شکل حرفهای انجام دهید؛ با تمرکز روی موضوعات کمرقیب و تخصصی: CFD، شبیهسازی باد، شاخص PET و سایهاندازی/آسایش حرارتی. در عین حال، تلاش میکنیم وارد جزئیات نرمافزارهای خاص و آموزش دکمهبهدکمه نشویم؛ بلکه منطق روش، ساختار فصلها و خروجیهای قابل ارائه را روشن کنیم.
فهرست مطالب
- ۱) اقلیم خرد چیست و چرا در معماری تعیینکننده است؟
- ۲) تفاوت تحلیل اقلیم (Macro) با Microclimate در پروژه
- ۳) متغیرهای کلیدی Microclimate: باد، تابش، دما، رطوبت، MRT
- ۴) چارچوب پایاننامهمحور: از سؤال پژوهش تا سناریوی طراحی
- ۵) روشهای برداشت میدانی: ابزارها، چیدمان، پروتکل اندازهگیری
- ۶) شاخص PET چیست و چرا برای فضای باز مهم است؟
- ۷) سایهاندازی: تحلیل تابش، الگوی سایه، و اثر بر آسایش
- ۸) شبیهسازی باد: چه چیزی را باید مدل کنیم؟
- ۹) CFD برای معمارها: خروجیهای قابل فهم و قابل دفاع
- ۱۰) اتصال داده میدانی و شبیهسازی: اعتبارسنجی و کنترل خطا
- ۱۱) از تحلیل به طراحی: راهبردهای بهبود Microclimate
- ۱۲) ساختار فصل تحلیل در پایاننامه و قالب ارائه نتایج
- ۱۳) نمونه سناریو: میدان/حیاط شهری در اقلیم گرم
- ۱۴) اشتباهات رایج و راهحلهای حرفهای
- ۱۵) FAQ: سوالات متداول
۱) اقلیم خرد چیست و چرا در معماری تعیینکننده است؟
اقلیم خرد به شرایط آبوهوایی محلی در مقیاس بسیار کوچک (از چند متر تا چند صد متر) گفته میشود؛ شرایطی که در تماس مستقیم با بدن انسان و سطح زمین رخ میدهد و تحت تأثیر فرم شهری، ارتفاع ساختمانها، عرض معابر، نوع پوشش گیاهی، مصالح سطوح، آبنماها، و حتی مبلمان شهری قرار دارد. اگر اقلیم عمومی شهر را «پسزمینه» بدانیم، اقلیم خرد همان «تجربه واقعی» است که کاربر حس میکند.
برای معماری، Microclimate یک موضوع لوکس نیست؛ یک ابزار تصمیمگیری است. چون بسیاری از تصمیمهای پروژههای امروز حول اینها میچرخد:
- کاهش اثر موج گرما و جزیره گرمایی شهری
- بهبود کیفیت فضاهای باز و نیمهباز (حیاط، پلازا، گذر)
- کنترل باد نامطلوب (گذر باد، تونل باد، بادهای سرد زمستان)
- بهینهسازی سایهاندازی و کاهش تابش مستقیم
- افزایش آسایش حرارتی بدون اتکا به سیستمهای پرمصرف
از نظر پایاننامه، Microclimate نقطهای است که میتوانید نشان دهید فرم و طراحی شما «اثر قابل اندازهگیری» دارد.
۲) تفاوت تحلیل اقلیم (Macro) با Microclimate در پروژه
تحلیل اقلیم عمومی شهر (Macroclimate) معمولاً با دادههای ایستگاه هواشناسی انجام میشود: دمای میانگین، رطوبت، باد غالب، بارش، تابش. این دادهها مهماند اما برای طراحی جزئی سایت کافی نیستند. Microclimate به جای «میانگین سالانه»، روی «شرایط محلی در ساعتهای بحرانی» تمرکز دارد:
- ظهر روزهای گرم تابستان (سناریوی موج گرما)
- ساعات عصر با حضور زیاد کاربران در فضاهای باز
- روزهای بادخیز زمستانی (باد سرد و ناراحتی)
- سایه در ساعات مشخص و توالی آن در طول روز
بنابراین هدف Microclimate این نیست که بگویید شهر گرم است؛ هدف این است که نشان دهید در سایت شما کجا، چه زمانی، به چه دلیل شرایط نامطلوب یا مطلوب میشود و طراحی چطور آن را تغییر میدهد.
۳) متغیرهای کلیدی Microclimate: باد، تابش، دما، رطوبت، MRT
Microclimate یک ترکیب چندمتغیره است. در تحلیل حرفهای، شما معمولاً روی چهار گروه متغیر کار میکنید:
۳-۱) باد (Wind)
- سرعت و جهت باد در ارتفاع انسان (تقریباً ۱ تا ۲ متر)
- اثر کانالیزه شدن باد در بین ساختمانها
- گوشهها و نقاط شتابگیری (corner acceleration)
- گردابهها و مناطق رکود هوا
۳-۲) تابش و سایه (Radiation & Shading)
- تابش مستقیم خورشید
- تابش بازتابی از سطوح روشن/شیشهای
- سایههای ساختمانی و درختی و تغییر آنها در طول روز
۳-۳) دما و رطوبت (Air Temperature & Humidity)
- دما در نقاط مختلف سایت (بهخصوص نزدیک سطوح داغ مثل آسفالت)
- اثر تبخیر-تعرق گیاهان و آبنما
- تفاوت دمای سایه و آفتاب
۳-۴) دمای تابشی میانگین (MRT) و احساس حرارتی
در فضای باز، آنچه ما حس میکنیم فقط دمای هوا نیست؛ تابش اطراف (خورشید و سطوح گرم) نقش بزرگی دارد. مفهوم کلیدی اینجا MRT است: شاخصی که اثر تابش را در یک دمای معادل خلاصه میکند. PET هم به همین حوزه مرتبط است (در بخش بعدی توضیح میدهیم).
۴) چارچوب پایاننامهمحور: از سؤال پژوهش تا سناریوی طراحی
برای اینکه تحلیل Microclimate در پایاننامه «قابل دفاع» باشد، باید مثل یک پژوهش طراحیشده جلو برود. یک چارچوب ساده:
- تعریف مسئله: مثلاً «کاهش ناراحتی حرارتی در فضای باز پروژه در تابستان» یا «کنترل باد نامطلوب در محور پیاده».
- تعریف سناریوهای بحرانی: ساعت/روز/فصل بحرانی را تعیین کنید.
- تعریف متغیرهای قابل کنترل طراحی: تودهگذاری، ارتفاع، فاصله ساختمانها، سایهبان، درختکاری، مصالح کف، آبنما.
- تعریف شاخصها: PET، الگوی سایه، سرعت باد، نقشه نقاط داغ/خنک.
- روش جمعآوری داده: میدانی، شبیهسازی، یا ترکیبی.
- مقایسه قبل/بعد: وضعیت پایه در برابر سناریوهای طراحی.
۵) روشهای برداشت میدانی: ابزارها، چیدمان، پروتکل اندازهگیری
برداشت میدانی (Field Measurement) برای Microclimate بسیار ارزشمند است، چون به تحلیل شما اعتبار میدهد و اجازه میدهد شبیهسازیها را کنترل کنید. اما باید «پروتکل» داشته باشید؛ وگرنه دادهها پراکنده و غیرقابل مقایسه میشود.
۵-۱) چه چیزی را اندازه میگیریم؟
- دما و رطوبت نسبی در ارتفاع انسان
- سرعت باد (در چند نقطه کلیدی)
- دمای سطحی (در صورت امکان، برای کف/دیوار)
- شرایط سایه/آفتاب در لحظه برداشت (حتی به شکل ثبت کیفی)
۵-۲) کجا اندازه میگیریم؟ (انتخاب نقاط)
نقاط اندازهگیری را بر اساس فرضیه انتخاب کنید، نه به شکل تصادفی. چند نقطه تیپ:
- مرکز فضای باز (مثلاً میدان یا حیاط)
- کنار جدارههای اصلی (جبهههای شمالی/جنوبی/شرقی/غربی)
- نقاطی که انتظار “تونل باد” دارید
- نقاط سایه ثابت و سایه متحرک
- نقاط با مصالح متفاوت (سنگ روشن، آسفالت، چمن)
۵-۳) چه زمانی اندازه میگیریم؟
- حداقل در دو بازه: یک بازه بحرانی (مثلاً ظهر/عصر تابستان) و یک بازه مقایسهای (مثلاً صبح یا فصل دیگر)
- در هر بازه، چند برداشت تکراری برای کاهش خطای لحظهای
۵-۴) چطور دادهها را قابل دفاع کنیم؟
- ارتفاع سنسورها را ثابت نگه دارید (مثلاً حدود ارتفاع بدن)
- مکان نقاط را روی پلان/نقشه شمارهگذاری کنید
- شرایط محیطی را ثبت کنید: ابری/آفتابی، باد محسوس، ازدحام
- از هر نقطه یک عکس مستند بگیرید (برای دفاع عالی است)
۶) شاخص PET چیست و چرا برای فضای باز مهم است؟
PET (Physiological Equivalent Temperature) یکی از شاخصهای مهم برای بیان آسایش حرارتی است، مخصوصاً در فضای باز که تابش و باد نقش بزرگی دارند. ایده PET این است که شرایط پیچیده محیط (دما، رطوبت، باد، تابش) را به یک «دمای معادل» تبدیل کند که قابل فهمتر است و میتواند در سناریوهای طراحی مقایسه شود.
۶-۱) چرا PET برای معماری مفید است؟
- به شما اجازه میدهد اثر سایهاندازی یا تغییر باد را به زبان “احساس انسان” بیان کنید.
- برای مقایسه قبل/بعد طراحی بسیار مناسب است.
- برای روایت پایاننامه قابل فهمتر از شاخصهای صرفاً فیزیکی است.
۶-۲) PET در پایاننامه چگونه استفاده میشود؟
یک روش رایج و قابل دفاع:
- یک سناریوی بحرانی انتخاب کنید (مثلاً یک روز گرم در ساعت ۱۵).
- برای وضعیت پایه (قبل از مداخله طراحی) PET را در نقاط نمونه گزارش کنید.
- برای سناریوی طراحی (سایهبان/درخت/تودهگذاری) PET را دوباره گزارش کنید.
- تفاوت را روی نقشه یا جدول نشان دهید.
نکته: حتی اگر محاسبه PET به صورت دقیق ابزارمحور باشد، شما در متن پایاننامه لازم نیست وارد فرمول شوید؛ کافی است منطق متغیرهای ورودی و سناریو را شفاف توضیح دهید.
۷) سایهاندازی: تحلیل تابش، الگوی سایه، و اثر بر آسایش
برای بسیاری از اقلیمها، سایهاندازی در فضای باز یکی از مؤثرترین راهبردها برای بهبود آسایش حرارتی است—اما فقط “سایه بیشتر” کافی نیست. شما باید بفهمید سایه کِی و کجا شکل میگیرد و با الگوی استفاده انسان همخوان هست یا نه.
۷-۱) خروجیهای مهم تحلیل سایه در پایاننامه
- نقشه سایه در ساعتهای کلیدی (مثلاً ۱۰، ۱۲، ۱۴، ۱۶)
- درصد پوشش سایه در نواحی پرکاربرد
- توالی سایه روی مسیرهای پیاده (سایه پیوسته یا قطعشونده)
- نقاط با ریسک خیرگی (بازتاب سطوح روشن/شیشه)
۷-۲) سایهاندازی را به “تصمیم فضایی” وصل کنید
- اگر ناحیه مکث در آفتاب است → جابهجایی کارکرد یا افزودن سایهبان/درخت
- اگر مسیر اصلی پیاده بدون سایه است → ایجاد رواق، تغییر لبهها، یا سایهانداز خطی
- اگر سایه در زمان نامناسب میافتد → اصلاح ارتفاع/فاصله/زاویه جدارهها
در ارائه پایاننامه، بهتر است سایه را نه فقط به صورت تصویر، بلکه با یک جدول ساعت/درصد پوشش هم نشان دهید. این شما را از حالت “گرافیک زیبا” به حالت “تحلیل” میبرد.
۸) شبیهسازی باد: چه چیزی را باید مدل کنیم؟
باد در Microclimate هم میتواند مثبت باشد (تهویه و کاهش احساس گرما) و هم منفی (باد سرد زمستان، شتابگیری در گوشهها، ناراحتی پیاده). شبیهسازی باد به شما کمک میکند قبل از ساخت، بفهمید فرم و تودهگذاری چه الگوهایی ایجاد میکند.
۸-۱) سوالهای درست برای شبیهسازی باد
- آیا در محورهای پیاده، سرعت باد به حد ناراحتکننده میرسد؟
- کجاها رکود هوا داریم که در گرما آزاردهنده میشود؟
- آیا ساختمانها تونل باد ایجاد میکنند؟
- کجاها گردابه و آشفتگی داریم که برای نشستن نامطلوب است؟
۸-۲) انتخاب ارتفاع و سطح تحلیل
برای معماری، تحلیل در ارتفاع انسان کلیدی است. خیلی از خطاها وقتی رخ میدهد که دانشجو باد را در ارتفاع نامربوط گزارش میکند. خروجیهایی که به درد شما میخورند:
- نقشه سرعت باد در ارتفاع نزدیک به سطح زمین (ارتفاع تجربه انسان)
- بردارهای باد (جهت جریان)
- نقاط شتابگیری و نقاط رکود
نکته پایاننامهای: لازم نیست همه جهتهای باد را شبیهسازی کنید. ۲ تا ۳ جهت غالب/بحرانی را انتخاب کنید و سناریوهای طراحی را برای همانها مقایسه کنید.
۹) CFD برای معمارها: خروجیهای قابل فهم و قابل دفاع
CFD (Computational Fluid Dynamics) در نگاه اول ترسناک است، چون زبانش فنی است. اما شما به عنوان معمار لازم نیست همه جزئیات عددی CFD را در متن بیاورید. نکته این است که از CFD «خروجیهای تصمیمساز» بگیرید:
- نقشه سرعت باد: کجا سرعت زیاد/کم است؟
- نقشه فشار نسبی: کجا شتابگیری رخ میدهد؟
- بردار جریان: مسیر حرکت هوا کجاست؟
- مقایسه سناریوها: قبل/بعد با تغییر تودهگذاری یا افزودن بادشکن/فضای سبز
۹-۱) مرز بین «تحلیل کافی» و «افراط در تکنیک»
در پایاننامه معماری، اگر شما ۳۰ صفحه درباره تنظیمات شبکهبندی CFD بنویسید اما نتوانید به طراحی وصل کنید، کارتان ضعیف میشود. بهتر است:
- تنظیمات را به اندازه لازم توضیح دهید (مدل، مرزها، سناریوها، جهت باد)
- بیشتر انرژی را روی تفسیر خروجیها و پیامد طراحی بگذارید
۹-۲) چه چیزی خروجی CFD را قابل دفاع میکند؟
- سناریوها مشخصاند (جهت باد، شرایط بحرانی)
- نقاط تحلیل انتخاب منطقی دارند (مسیر پیاده، محل مکث)
- قبل/بعد طراحی مقایسه شده
- یافتهها به راهبرد طراحی ترجمه شدهاند
۱۰) اتصال داده میدانی و شبیهسازی: اعتبارسنجی و کنترل خطا
بهترین حالت برای پایاننامه این است که شبیهسازی را با اندازهگیری میدانی «کنترل» کنید—even اگر اندازهگیری ساده و محدود باشد. این کار دو مزیت دارد:
- داور احساس میکند تحلیل شما واقعی است، نه صرفاً کامپیوتری.
- خود شما میفهمید کجای مدل ممکن است خطا داشته باشد.
۱۰-۱) مدل ساده اعتبارسنجی
- یک روز/ساعت برداشت انتخاب کنید.
- در چند نقطه کلیدی دما/باد/رطوبت را ثبت کنید.
- همان سناریو را در مدل شبیهسازی بازسازی کنید.
- تفاوتها را گزارش کنید و توضیح دهید چرا ممکن است اختلاف باشد.
۱۰-۲) اشتباهات رایج اعتبارسنجی
- مقایسه دادههای میدانی یک روز خاص با شبیهسازی یک روز دیگر
- برداشت در سایه، اما شبیهسازی برای آفتاب
- نداشتن ثبت دقیق ساعت و مکان نقاط
در پایاننامه، همین که شما نشان دهید به دقت روش فکر کردهاید، ارزش زیادی دارد.
۱۱) از تحلیل به طراحی: راهبردهای بهبود Microclimate
تحلیل Microclimate اگر به راهبرد طراحی ختم نشود، تبدیل به یک فصل مجزا و تزئینی میشود. در اینجا چند دسته راهبرد طراحی که مستقیماً از تحلیل بیرون میآیند:
۱۱-۱) راهبردهای سایهاندازی
- رواق، سایهبان خطی، سایهبان نقطهای در محل مکث
- درختکاری هدفمند (نه تزئینی)
- تنظیم ارتفاع و فاصله تودهها برای ایجاد سایه در ساعتهای بحرانی
- کنترل بازتاب (انتخاب مصالح و رنگهای مناسب)
۱۱-۲) راهبردهای باد
- شکستن تونل باد با تغییر ریتم جدارهها
- استفاده از بادشکن (گیاهی/معماری) در جبهه باد سرد
- ایجاد مسیرهای تهویه در تابستان (هدایت باد مطلوب به فضاهای باز)
- مدیریت گوشههای شتابگیری (فرم، عقبنشستگی، فضاهای واسط)
۱۱-۳) راهبردهای مصالح و سطح زمین
- کاهش سطوح تیره و داغ در نقاط بحرانی
- افزایش نفوذپذیری و کاهش ذخیره حرارتی نامطلوب
- ترکیب مصالح با پوشش گیاهی برای کنترل دمای سطحی
۱۱-۴) راهبردهای آب و تبخیر
آبنما و رطوبت اگر درست استفاده شود میتواند آسایش را بالا ببرد، اما اگر بیمنطق باشد میتواند مشکلساز شود. در پایاننامه، بهتر است آب را به عنوان یک مداخله هدفمند ببینید: در محلهایی که جریان هوا و سایه میتواند اثر تبخیری را تقویت کند، نه صرفاً تزئین.
۱۲) ساختار فصل تحلیل در پایاننامه و قالب ارائه نتایج
یک ساختار پیشنهادی برای فصل تحلیل Microclimate (خیلی کاربردی برای دانشجوها):
- تعریف مسئله و سناریوی بحرانی
- تعریف نقاط نمونه و نقشه آنها
- روش برداشت میدانی (ابزار، زمان، پروتکل)
- روش شبیهسازی (CFD/سایه/باد) در سطح لازم
- نتایج وضعیت پایه (قبل از طراحی)
- سناریوهای طراحی (۲ تا ۴ سناریو)
- مقایسه و جمعبندی (نقشه/جدول)
- راهبردهای طراحی و تصمیمهای نهایی
۱۲-۱) قالبهای پیشنهادی ارائه
- نقشههای قبل/بعد (باد، سایه، PET) با یک مقیاس ثابت
- جدول نقاط نمونه و تغییرات هر شاخص
- دیاگرام تصمیم: یافته → تفسیر → راهبرد → تغییر در طراحی
۱۳) نمونه سناریو: میدان/حیاط شهری در اقلیم گرم
فرض کنید پروژه شما یک فضای باز مرکزی (میدان یا حیاط بزرگ) دارد و مشکل اصلی، ناراحتی حرارتی در ظهر و عصر تابستان است. شما میتوانید تحلیل را اینطور بچینید:
۱۳-۱) سناریوی بحرانی
- ساعتهای بحرانی: ۱۳ تا ۱۷
- مکانهای بحرانی: مرکز میدان، مسیر اصلی عبور، محل نشستن
۱۳-۲) وضعیت پایه
- نقشه سایه نشان میدهد مرکز میدان در ساعات بحرانی بدون سایه است.
- داده میدانی نشان میدهد تفاوت محسوس بین سایه و آفتاب وجود دارد.
- باد در بعضی نقاط رکود دارد و تهویه کافی نیست.
۱۳-۳) سناریوهای طراحی
- سناریو ۱: افزودن سایهبان خطی در مسیر عبور
- سناریو ۲: درختکاری هدفمند در ناحیه مکث
- سناریو ۳: تغییر تودهگذاری لبهها برای ایجاد سایه عصرگاهی
- سناریو ۴: ترکیب سایه + هدایت باد مطلوب
۱۳-۴) مقایسه با PET
PET به شما اجازه میدهد بگویید «این سناریو، احساس حرارتی را در ساعات بحرانی بهتر کرد» و آن را به عدد/نقشه قابل مقایسه تبدیل کنید.
۱۳-۵) تصمیم نهایی
به جای انتخاب یک مداخله، یک “بسته راهبردی” انتخاب کنید: سایه در مسیر + سایه در مکث + کنترل باد. این ترکیب معمولاً مؤثرتر از یک راهحل تکبعدی است.
۱۴) اشتباهات رایج و راهحلهای حرفهای
اشتباه ۱: تحلیل کلی بدون سناریوی بحرانی
راهحل: ساعتها و روزهای بحرانی را تعریف کنید و تحلیل را روی همانها متمرکز کنید.
اشتباه ۲: تمرکز روی یک شاخص و نادیده گرفتن بقیه
راهحل: حداقل باد + سایه + یک شاخص آسایش (مثل PET) را در کنار هم ببینید.
اشتباه ۳: شبیهسازی بدون اعتبارسنجی
راهحل: حتی اندازهگیری محدود هم ارزش دارد؛ چند نقطه کلیدی کافی است.
اشتباه ۴: خروجیهای فنی بدون تفسیر معماری
راهحل: هر خروجی باید به یک پیامد طراحی ختم شود (زونبندی، سایهبان، فرم، مصالح).
اشتباه ۵: تغییر طراحی بدون مقایسه قبل/بعد
راهحل: قبل/بعد را با مقیاس ثابت و جدول نقاط نمونه نشان دهید.
۱۵) FAQ: سوالات متداول
سوال ۱: اگر CFD خیلی سخت باشد، پایاننامهام ناقص میشود؟
نه. شما میتوانید تحلیل را با روشهای سادهتر (سایه + برداشت میدانی + شاخص آسایش) پیش ببرید. CFD یک تقویتکننده است، نه شرط لازم. اما اگر انجام دهید و درست تفسیر کنید، کارتان بسیار متمایز میشود.
سوال ۲: PET را حتماً باید حساب کنم؟
اگر هدف شما آسایش حرارتی فضای باز است، PET یکی از بهترین گزینهها برای بیان “تجربه انسان” است. اما حتی اگر PET دقیق محاسبه نشود، شما باید یک شاخص یا چارچوب آسایش داشته باشید تا تحلیل شما در هوا نماند.
سوال ۳: چند سناریو طراحی کافی است؟
معمولاً ۲ تا ۴ سناریو کافی است. مهم این است که سناریوها “هدفمند” باشند و هرکدام یک فرضیه را تست کنند (مثلاً سایه، باد، مصالح).
سوال ۴: چگونه نتایج را در دفاع ارائه کنم؟
با سه لایه ارائه: (۱) نقشهها (سایه/باد/PET)، (۲) جدول نقاط نمونه و اعداد/رتبهها، (۳) روایت تصمیمگیری و تغییرات طراحی.
سوال ۵: تحلیل Microclimate را در کدام فصلها بگذارم؟
بخش روش و چارچوب در فصل روش تحقیق، نتایج پایه در فصل تحلیل سایت/زمینه، مقایسه سناریوها و خروجیها در فصل ارزیابی طرح، و تصمیمهای نهایی در فصل طراحی.
- مقررات ملی ساختمان در پایاننامه معماری: تبدیل «ضابطه» به «معیار طراحی» (با مثال)
- مستندسازی دیجیتال میراث معماری با فتوگرامتری و پهپاد: از برداشت تا مدل سهبعدی
- چطور از نتایج پژوهش، «راهبرد طراحی» تولید کنیم؟ (مدل تبدیل یافتهها به Design Guidelines)
- سنجش کیفیت محیط داخلی (IEQ) در پایاننامه معماری
- طراحی فراگیر و دسترسپذیری در پایاننامه معماری: چکلیست ارزیابی بر پایه استانداردها
- شبیهسازی آکوستیک در پایاننامه معماری: شاخصها، سناریوها و نرمافزارها (نمونه خروجی)
- استفاده از رویت، اسکچاپ و لومیون در پایاننامه معماری؛ مزایا، معایب، اشتباهات رایج
- چارچوب سناریونویسی تابآوری اقلیمی در معماری: از ریسک تا راهکار
- راهنمای انتخاب سایت پروژه معماری با دادههای شهری (بدون ورود به مباحث تکراری GIS)